Every moment
is a gift of life

Sáu vị quan trọng trong bữa ăn theo Ayurveda

Sáu vị theo Ayurveda – nên được bao gồm trong chế độ ăn uống của bạn để duy trì sự cân bằng dinh dưỡng. Bạn đã bao giờ hỏi mình rằng:

Bữa ăn ngon nhất mà bạn từng ăn là gì?
Hãy tưởng tượng ngay bây giờ: bạn nhìn thấy gì, bạn ngửi thấy gì, bạn nếm thấy gì?

Chúng ta có những kết nối cảm xúc và mối liên hệ sinh học mạnh mẽ với vị giác. Mùi vị chỉ ra cho cơ thể rằng thực phẩm có loại giá trị nào, ví dụ ngọt ngào sẽ có tính an ủi, cay sẽ làm nóng lên…

Trong Ayurveda, người ta nói rằng quá trình tiêu hóa bắt đầu từ thời điểm thức ăn chạm vào miệng bạn. Có khoảng 10.000 vị giác trong miệng và chỉ khoảng 8.000 trong số đó nằm trên lưỡi. Các vị giác còn lại nằm trên môi, má, vòm miệng và cổ họng của bạn. Những nụ vị giác này giúp báo hiệu cho cơ thể bạn giải phóng các enzym thích hợp cần thiết để phân hủy thức ăn.

Sáu vị quan trọng theo Ayurveda là

Madhura (Ngọt ngào)

Madhura là vị ngọt tìm thấy trong thực phẩm, mang lại cảm giác thoải mái và dễ chịu khi dùng với lượng nhỏ. Madhura chứa nhiều nguyên tố đất và nước, giúp cân bằng Vata và Pitta Doshas. Ăn quá nhiều ngọt có thể khiến chức năng Kaphas bị sai lệch.

Có nhiều nguồn khác nhau cung cấp vị ngọt, nhưng những nguồn tốt nhất là trái cây, rau củ chứa tinh bột, ngũ cốc, các sản phẩm từ lúa mì, các sản phẩm từ sữa như sữa và phô mai, và các chất làm ngọt tự nhiên như mật ong và xi-rô cây phong.

Thực phẩm ngọt ngăn ngừa mất nước bằng cách tăng độ ẩm trong cơ thể và có thể giúp chữa táo bón. Thực phẩm có đường cũng có thể giúp cân bằng nội tiết tố, làm dịu màng nhầy và có thể góp phần mang lại làn da sáng đẹp.

Nhưng hãy ăn uống điều độ, vì thức ăn quá ngọt có thể gây tăng cân, tiểu đường và bệnh tim.

Amla (chua)

Amla là vị chua, được tạo thành từ các nguyên tố đất và lửa. Thực phẩm chua giúp hỗ trợ tiêu hóa, nuôi dưỡng các cơ quan bên trong cơ thể và máu. Vị chua giúp cân bằng Vatas, tạng người thường có hệ tiêu hóa yếu. Pittas nên tránh đồ chua nếu cảm thấy cơ thể bị dư nhiệt. Kaphas nên tiết chế lượng ăn vừa đủ thức ăn vị chua trong khẩu phần ăn.

Các nguồn cung cấp vị chua tốt nhất là chanh vàng, chanh xanh, bưởi, giấm táo, thực phẩm lên men và các sản phẩm từ sữa như sữa chua, kem chua và kefir.

Thức ăn chua có thể hỗ trợ quá trình tiêu hóa trong cơ thể, cho phép cơ thể phân hủy thức ăn hiệu quả hơn. Vị chua cũng giúp cung cấp năng lượng cho cơ thể và có thể cải thiện hoạt động tuần hoàn.

Quá nhiều chất chua trong chế độ ăn uống có thể dẫn đến loét dạ dày, tiêu chảy, khát nước và gây bùng phát bệnh chàm – eczema.

Lavana (Mặn)

Lavana là vị mặn có trong thực phẩm và được tạo thành từ nước và lửa. Muối giúp làm tăng hương vị của thực phẩm và cũng giúp cung cấp năng lượng cho chúng ta, hỗ trợ tiêu hóa và có thể giúp hấp thụ chất dinh dưỡng trong cơ thể. Vị mặn có thể rất cân bằng đối với Vata, nhưng quá nhiều muối có thể gây khó chịu cho Pitta và Kapha Dosa.

Tất nhiên, có thể tìm thấy các nguồn muối tốt trong muối biển,ngoài ra còn có cần tây, ô liu, tamari, rau biển, nước tương và miso.

Nên tránh ăn quá nhiều muối, chủ yếu có trong thực phẩm chế biến sẵn. Quá nhiều muối trong chế độ ăn uống có thể dẫn đến tăng huyết áp, mất nước, viêm ruột và đầy hơi.

Katu (cay nồng)

Katu là vị cay có trong thực phẩm như: tỏi, hành, gừng và củ cải… Vị cay nồng được tạo thành từ lửa và không khí và tốt nhất cho Kaphas. Có thể có lợi cho Vata khi ăn một lượng thức ăn cay vừa phải nhưng nên cẩn thận vì nó có tính làm khô. Pittas thì tốt nhất nên ăn ít cay và hăng bởi tính nóng của nó.

Các thực phẩm như ớt, tiêu đen, ớt bột, gừng và mù tạt cũng là những nguồn tuyệt vời tạo ra vị cay nồng.

Thực phẩm cay có thể giúp hỗ trợ tiêu hóa và giúp cơ thể giải độc. Vị cay nồng có thể giúp giảm cân, và có thể giúp thông xoang mũi.

Tikta (Đắng)

Tikta là vị đắng được tạo thành từ các thành tố không khí và không gian.

Vị đắng là thứ cân bằng nhất đối với Pitta và Kapha Doshas. Thực phẩm đắng giúp giải độc cơ thể và hỗ trợ cơ chế làm sạch cơ thể được gọi là “Lekhana” (cơ chế loại bỏ chất béo và độc tố khỏi cơ thể của bạn).

Những nguồn cung cấp vị đắng tuyệt vời là cải xoăn sống, cải xanh, cải Brussels, cỏ cà ri, thì là, nghệ, ca cao, cà phê, hầu hết các loại trà, bí xanh và cà tím.

Kashaya (Vị Chát – Chất làm Se)

Kashaya là vị chát, được biết đến là nguyên nhân gây ra cảm giác khô miệng hoặc khiến bạn nhăn miệng. Được tạo thành từ các yếu tố không khí và đất, hương vị này có lợi nhất cho Pitta và Kapha Doshas.

Vị chát có thể được tìm thấy trong quả nam việt quất, chuối chưa chín, quả lựu, đậu xanh, các loại đậu, củ cải và atisô.

Thực phẩm vị chát có tác dụng làm mát và tiếp đất, có thể giúp chống tiêu chảy và giữ nước, giúp hỗ trợ quá trình Lekhana (loại bỏ chất béo khỏi hệ thống) và chống viêm.

Lưu ý: Ayurveda tin rằng sáu vị nên được tiêu thụ mỗi ngày để thúc đẩy sự cân bằng trong cơ thể.

Vatas nên tập trung vào các vị Ngọt, Mặn và Chua hơn trong khẩu phần ăn và hạn chế các vị cay, đắng và chát.

Pittas cần các vị Ngọt, Đắng và Chắt hơn là vị hăng, chua và mặn.

Kaphas nên kết hợp nhiều vị Đắng, Chát và vị Hăng trong chế độ ăn uống của họ và giảm vị ngọt, mặn và chua.

Vị giác là một chức năng quan trọng của cơ thể và Ayurveda công nhận vai trò thiết yếu của nó đối với sức khỏe của chúng ta. Khi tập trung vào sáu vị, chúng ta có thể tạo ra các bữa ăn dinh dưỡng để nuôi dưỡng cơ thể và học cách ăn uống một cách tỉnh táo .

Hãy nhớ lại bữa ăn gần nhất, bạn có thể tìm thấy vị nào trong sáu vị cần thiết?

Dịch & Biên soạn @Lilamayi Linh từ Tác giả @KELLY DRISCOLL
#Anandiyogahouse
#Balatra

Các tin tức khác

Tám cách đơn giản để thực hành tỉnh thức

Cùng tìm sự ổn định nhẹ nhàng trong mùa thu nhé. Mùa vata là bất kỳ thời điểm nào trong năm thể hiện …

Xem Thêm

Trà Truyền Thống CCF của Ayurveda

Cùng tìm sự ổn định nhẹ nhàng trong mùa thu nhé. Mùa vata là bất kỳ thời điểm nào trong năm thể hiện …

Xem Thêm

MÙA THU MANG THEO HƠI THỞ CỦA MÙA ĐÔNG ĐÃ THỰC SỰ TỚI RỒI…

Cùng tìm sự ổn định nhẹ nhàng trong mùa thu nhé. Mùa vata là bất kỳ thời điểm nào trong năm thể hiện …

Xem Thêm